Nhịp tim của bạn tăng lên. Hàm của bạn cứng lại. bao tử của bạn réo lên khi thời kì cứ trôi. Đầu óc bạn cảm thấy căng lên. Đây là cảm giác của stress hay găng tay khi bạn bị sức ép dẫn đến.
Triệu chứng này thì chắc ai cũng biết. Nhưng khi xem xét dưới giác độ hóa học thì đây là một chuỗi nhũng phản ứng xảy ra trong thân thể chúng ta. bởi vậy để giúp cho các bạn hiểu rõ hơn về vấn đề này, bài viết lần này sẽ đề cập về hóa học đằng sau stress và những vấn đề liên can. Bạn hãy pha cho mình một ly cà phê và cùng nhấm nháp bài viết nhé! Let’s go!
Giới thiệu
Hiểu về hóa học của stress bắt đầu bằng sự đánh giá các phân tử trong thân thể chúng ta gọi là dẫn truyền thần kinh. Được mệnh danh là phân tử xúc cảm, được nhà khoa học trước tiên phát hiện ra sự tồn tại của chúng là Tiến sĩ Candace Pert, chúng được sản xuất trên khắp thân thể chúng ta, đặc biệt là trong não và dọc theo đường tiêu hóa. Một trong những chất dẫn truyền thần kinh, serotonin , nghe đâu đã được cài đặt trong chúng ta để giảm bớt phản ứng vật lý của chúng ta đối với bao tay.
Cái gọi là “phản ứng găng” được kích hoạt khi tuyến thượng thận, một cặp tuyến có kích thước bằng quả óc chó nằm trên thận, nhận được thông điệp thống khổ từ não. Tuyến thượng thận giải phóng adrenalin (ephineprine) và cortisol, hai loại hormone tuần tự chủ xướng phản ứng “ fight-or-flight ” (chiến hay chạy).
Các triệu chứng “fight-or-flight” rất thân thuộc như nhịp tim nhanh, co cơ, tay và chân lạnh, nghĩ suy bỏ chạy. Nghe thì có vẻ khó chịu nhưng trong cảnh huống hiệp, chúng rất có ích. thí dụ như phản ứng của chó khi gặp mèo ấy! Phản ứng găng được thiết kế để trở nên một sự kiện “bật và tắt”. ban sơ, nó không được thiết kế để ứng phó với bao tay mạn tính.
Tuy nhiên, khi chúng ta phát triển như con người, stress mạn tính đã đi vào cuộc sống của chúng ta. Người ta có thể mường tưởng người đàn ông thời tiền sử săn bắn nhiều ngày trong thiên nhiên và về mặt sinh học cần một hệ thống để giữ một cái đầu lạnh. Bằng cách tiết ra serotonin , đây là chất dẫn truyền tâm thần bổ ích này tuồng như hoạt động như một bộ đệm chống lại găng, cho phép chúng ta thực hiện trong môi trường xung quanh đầy thách thức hoặc thậm chí đe dọa.
Hãy xem xét một Ví dụ điển hình cho việc này bằng cách xem phim đặc vụ James Bond, ông là cá nhân chủ nghĩa nguyên mẫu có nhiều serotonin ngừa. mặc dầu đạn bay và nổ tung xe hơi, ông Bond không bao giờ đổ mồ hôi hay thất bại trong việc thực hành những cảnh nóng.
Thành phần hóa học chính
1. Dehydroepiandrosterone (DHEA)
- Công thức phân tử: C19 H28 O2
- M: 288.424 g / mol
- Điểm nóng chảy: 148,5 độ Celcius hoặc 299 độ Farenheit
DHEA là một hormone nằm ở tuyến thượng thận và có liên tưởng đến bít tất tay vì nó đã được chứng minh là giúp giảm găng tay kinh niên hoặc những người bị trầm cảm. Khi nồng độ hormone DHEA tăng, căng thẳng trong thân sẽ giảm. Đây là loại hormone phổ thông nhất trong cơ thể và giám sát năm mươi loại hormone khác.
Được phát hiện vào những năm 1930, hormone dồi dào này đã trải qua năm mươi năm tiếp theo được thử nghiệm. Vào những năm 1990 đã mang lại những nghiên cứu lớn nhất về dehydroepiandrosterone khi nó được kết luận đủ an toàn, để bán tại các cửa hàng thực phẩm thiên nhiên vì lý do bổ sung. Nhiều bệnh nhân bị mất cân bằng tuyến thượng thận được cung cấp DHEA để thăng bằng với bất kỳ vấn đề nội tiết nào khác có thể xảy ra.
2. Cortisol
- Công thức phân tử: C21 H30 O5
- M: 362.460 g / mol
- Điểm nóng chảy: không rõ
Tương tự như DHEA, cortisol là một loại hormone được tìm thấy ở tuyến thượng thận. Cortisol được tiết ra trong quá trình “fight-or-flight” cho phép cơ thể suy nghĩ chóng vánh và hợp lý. Nồng độ cortisol cao có thể gây găng tay kinh niên, có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe đột biến. Hormone này cũng dự vào việc điều hòa huyết áp, chuyển hóa glucose thích hợp, chức năng miễn nhiễm và chống viêm. Vào những năm 1930, Edward Kendall tiết lộ rằng cortisol, giống như DHEA, nằm ở tuyến thượng thận với sáu loại hormone phổ thông khác trong thân thể.
3. Epinephrine
- Công thức phân tử: C9 H13 NO3
- M: 183.204 g/mol
- Điểm nóng chảy: không rõ
Epinephrine thường được sinh sản bởi cả tuyến thượng thận và một số tế bào tâm thần. Chất này đóng một vai trò quan trọng trong phản ứng chiến hay chạy bằng cách tăng lưu lượng máu đến cơ bắp, đầu ra của tim, sự giãn nở tiểu đồng và lượng đường trong máu. Epinephrine thực hành điều này bằng các tác dụng của nó đối với các thụ thể alpha và beta. Chất này được tìm thấy ở nhiều loài động vật và một số sinh vật đơn bào.
Phản ứng của thân thể khi stress
Phản ứng bao tay bắt đầu trong não. Khi ai đó đối mặt với một chiếc xe sắp tới hoặc hiểm khác, mắt hoặc tai (hoặc cả hai) gửi thông báo đến amygdala , một khu vực của não góp phần xử lý cảm xúc. Amygdala diễn giải những hình ảnh và âm thanh. Khi nhận thấy hiểm nguy, nó ngay lập tức gửi tín hiệu thống khổ đến vùng dưới đồi.
Vùng dưới đồi hơi giống một trung tâm chỉ huy. Vùng não này giao du với phần còn lại của thân thông qua hệ thống thần kinh tự chủ, điều khiển các chức năng thân thể không tình nguyện như thở, huyết áp, nhịp tim và sự giãn nở hoặc co thắt của các mạch máu chính và đường dẫn khí nhỏ trong phổi gọi là phế quản.
Hệ thống tâm thần tự chủ có hai thành phần là hệ thống tâm thần giao cảm và hệ thống tâm thần phó giao cảm. Hệ thống thần kinh giao cảm có chức năng như bàn đạp ga trong xe hơi. Nó kích hoạt phản ứng đấu tranh hoặc chạy, cung cấp cho thân thể một luồng năng lượng để nó có thể đáp ứng với những nguy hiểm nhận thức được. Trong khi đó, hệ thống tâm thần phó giao cảm hoạt động như một cái phanh. Nó xúc tiến phản ứng “nghỉ ngơi và tiêu hóa” làm dịu thân xuống sau khi hiểm đã qua.
Sau khi amygdala gửi tín hiệu thống khổ, vùng dưới đồi kích hoạt hệ thống tâm thần giao cảm bằng cách gửi tín hiệu qua các dây thần kinh tự chủ đến tuyến thượng thận. Các tuyến này phản ứng bằng cách bơm hormone epinephrine (còn được gọi là adrenaline) vào máu. Khi epinephrine lưu thông trong thân, nó mang lại một số đổi thay về sinh lý. Tim đập nhanh hơn thường nhật, đẩy máu đến các cơ, tim và các cơ quan quan trọng khác. Nhịp tim và áp huyết tăng lên. Người qua những thay đổi này cũng bắt đầu thở nhanh hơn. Đường dẫn khí nhỏ trong phổi mở rộng.
Bằng cách này, phổi có thể lấy càng nhiều oxy càng tốt với mỗi hơi thở. Oxy bổ sung được gửi đến não, tăng sự tỉnh ngủ. Thị giác, thính giác và các cảm quan khác trở nên sắc nét hơn. Trong khi đó, epinephrine kích hoạt giải phóng đường trong máu (glucose) và chất béo từ các vị trí lưu trữ tạm bợ trong thân thể. Những chất dinh dưỡng này tràn vào máu, cung cấp năng lượng cho tất cả các bộ phận của cơ thể.
tất thảy những thay đổi này xảy ra nhanh đến mức mọi người không biết về chúng. Trên thực tiễn, hệ thống dây điện hiệu quả đến mức amygdala và vùng dưới đồi bắt đầu dòng thác này ngay cả trước khi các trọng điểm thị giác của não có nhịp xử lý đầy đủ những gì đang xảy ra. Đó là lý do vì sao mọi người có thể nhảy ra khỏi con đường của một chiếc xe sắp tới ngay cả trước khi họ nghĩ về những gì họ đang làm.
Khi sự gia tăng ban sơ của epinephrine lắng xuống, vùng dưới đồi kích hoạt thành phần thứ hai của hệ thống phản ứng bao tay – được gọi là trục HPA. Mạng lưới này bao gồm vùng dưới đồi, tuyến yên và tuyến thượng thận.
Trục HPA dựa vào một loạt các tín hiệu nội tiết tố để giữ cho hệ thống tâm thần giao cảm – “bàn đạp ga” – nhấn xuống. Nếu não đấu nhận thấy thứ gì đó nguy hiểm, vùng dưới đồi sẽ tiết ra hormone giải phóng corticotropin (CRH), đi đến tuyến yên, kích hoạt giải phóng hormone tuyến thượng thận (ACTH). Hormone này đi đến tuyến thượng thận, khiến chúng phóng thích cortisol. cơ thể do đó được nâng lên và cảnh giác cao độ. Khi mối đe dọa qua đi, nồng độ cortisol giảm. Hệ thống thần kinh phó giao cảm – “phanh” – sau đó làm giảm phản ứng bít tất tay.
Một số cách để giảm stress
1. Thư giãn
Tiến sĩ Herbert Benson, giám đốc danh dự của Viện y khoa Tâm thể Benson-Henry tại Bệnh viện Đa khoa Massachusetts, đã dành phần nhiều sự nghiệp của ông để tìm hiểu làm thế nào mọi người có thể chống lại phản ứng găng bằng cách sử dụng kết hợp các phương pháp tiếp cận gợi ra phản ứng thư giãn. Chúng bao gồm thở bụng sâu, hội tụ vào một từ nhẹ nhõm (như hòa bình hoặc bình tĩnh), hình dung ra những cảnh tĩnh, nguyện cầu lặp đi lặp lại, yoga và thái cực quyền.
hồ hết các nghiên cứu dùng các biện pháp khách quan để đánh giá chừng độ hiệu quả của phản ứng thư giãn trong việc chống lại bít tất tay mạn tính, đã được thực hành ở những người bị tăng áp huyết và các dạng bệnh tim khác. Những kết quả đó cho thấy kỹ thuật này có thể đáng để thử – Mặc dù đối với Hầu hết mọi người, nó không phải là thuốc chữa bệnh.
2. Hoạt động thể chất
Mọi người có thể dùng tập thể dục để kìm hãm sự điển tích căng thẳng theo nhiều cách. Tập thể dục, chẳng hạn như đi bộ nhanh trong thời kì ngắn sau khi cảm thấy căng thẳng, không chỉ giúp thở sâu mà còn giúp giảm căng cơ. Các liệu pháp vận động như yoga, thái cực quyền và khí công kết hợp các động tác nhẹ nhàng với hơi thở sâu và sự tụ họp tinh thần, tất cả đều có thể tạo ra sự bình tĩnh.
3. giao tiếp tầng lớp
Những người bạn tâm sự, bạn bè, người quen, đồng nghiệp, họ hàng, vợ / chồng và bạn đồng hành đều cung cấp một mạng tầng lớp nâng cao cuộc sống – và có thể làm tăng tuổi thọ. Không rõ tại sao, nhưng lý thuyết đệm cho rằng những người thích mối quan hệ thân thiết với gia đình và bạn bè nhận được sự hỗ trợ về mặt xúc cảm, gián tiếp giúp họ duy trì trong những lúc bít tất tay và khủng hoảng kinh niên.
Bài viết đến đây là hết rồi. nhìn sẽ giúp ích cho các bạn phần nào trong ngày mai. Lần sau nếu ai có hỏi về stress thì hãy nhớ về hóa học đằng sau nó nhé!
Tham khảo Wholehealthchicago , Chemistryislife , Harvard Health Publishing , Collective-evolution , C&EN và Experiencelife .
Chú ý: thông tin về stress và một số cách giảm stress trong bài viết này chỉ mang thuộc tính tham khảo và không dùng để thay thế cho lời khuyên y tế trực tiếp từ bác sĩ. thành thử hãy hỏi ý kiến thầy thuốc hoặc chuyên gia để cho thông báo chính xác hơn trước khi thực hành. Xin cảm ơn!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét